Uitleg — hoe werkt LiNT-II?

LiNT-II geeft een inschatting van hoe gemakkelijk Nederlandse teksten te lezen zijn, en legt uit welke veranderingen mogelijk zijn om de leesbaarheid te verbeteren. Het is gebaseerd op onderzoek en software-ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht.

In het onderzoeksproject LIN (Leesbaarheidsindex voor het Nederlands), geleid door Henk Pander Maat met onder meer promotieonderzoek van Suzanne Kleijn, werd ruim tien jaar geleden een grootschalig lezersonderzoek gehouden. De uitkomsten vormden de basis voor LiNT, een automatische tool die een leesbaarheidsscore berekent. Een groep software-ontwikkelaars van de universiteiten van Tilburg, Nijmegen en Utrecht maakten van LiNT een gebruikersvriendelijke softwaretool. Recent ontwikkelde Jenia Kim van de Hogeschool Utrecht LiNT-II, een snelle herimplementatie met nieuwere componenten.

De UU en de HU werken nu samen aan een uitbreiding van LiNT-II met generatieve AI. Elke suggestie combineert een door LiNT gesignaleerd knelpunt met een herschrijving door een taalmodel. Het taalmodel lost dat knelpunt op, maar past daarbij soms ook algemene schrijfadviezen toe — bijvoorbeeld een passieve zin actief maken of naamwoordstijl vermijden — die verder gaan dan de vier gemeten kenmerken. De uitleg bij een suggestie beschrijft telkens wat er is veranderd. Deze demo kan offline zijn en kan incorrecte uitvoer genereren. Vragen over deze demo kunnen gesteld worden aan Antal van den Bosch, a.p.j.vandenbosch@uu.nl.

Wat doet LiNT-II niet?

LiNT-II is een stilistische revisietool: de suggesties verbeteren de formulering per zin. LiNT-II verandert niet de volgorde of de structuur van de tekst, voegt geen ontbrekende inhoud toe, en beoordeelt de tekst niet op toon of volledigheid. Wilt u nadenken over wat er inhoudelijk in een tekst hoort te staan, dan is een revisietool daar niet het geschikte hulpmiddel voor.

Wat meet LiNT-II?

LiNT-II schat de leesbaarheid van Nederlandse teksten in op basis van vier kernmaten:

  • Woordfrequentie — hoe bekend zijn de gebruikte woorden? Zeldzame woorden maken een tekst moeilijker.
  • Grammaticale afstand — hoe ver staan woorden die bij elkaar horen, van elkaar?
  • Inhoudswoorden per deelzin — hoeveel betekenisvolle woorden staan er per hoofd- of bijzin?
  • Abstracte zelfstandige naamwoorden — abstracte begrippen zijn moeilijker te verwerken dan concrete.

LiNT-II let ook op lange zinnen, passieve zinnen en het gebruik van veel bijzinnen. LiNT-II detecteert ook grammaticale fouten en spelfouten.

Moeilijkheidsniveaus

De analyse kent vier niveaus, van makkelijk naar moeilijk:

  • 1 Makkelijk - kinderboeken, eenvoudig te begrijpen teksten. 14,9% van alle volwassenen kan dit niveau niet goed aan.
  • 2 Gemiddeld - toegankelijke teksten voor een breed publiek. 30,7% van alle volwassenen kan dit niveau niet goed aan.
  • 3 Moeilijk - teksten voor een meer gespecialiseerd publiek. 55,0% van alle volwassenen kan dit niveau niet goed aan.
  • 4 Zeer moeilijk - wetenschappelijke, formele teksten. 82,1% van alle volwassenen kan dit niveau niet goed aan.

Markeringen in de tekst

Na de analyse worden suggesties getoond als gekleurde markeringen:

  • Rood — openstaande suggestie (klik voor details)
  • Groen — geaccepteerde suggestie
  • Grijs — genegeerde suggestie

Klik op een gemarkeerd woord of zin om het suggestievenster te openen. Daar staat uitgelegd waarom de suggestie is gedaan, wat het origineel is, en welke verbetering wordt voorgesteld. U kunt de suggestie accepteren of negeren. Met de knop "Kopieer resultaat" exporteert u de bijgewerkte tekst.

Tips

  • De analyse werkt het beste op alinea's van minimaal drie zinnen.
  • LiNT-II is geoptimaliseerd voor informatief Nederlands proza; poëzie en dialoog kunnen afwijkende resultaten geven.
  • De analyse duurt enkele seconden tot ongeveer een minuut, afhankelijk van de tekstlengte.
Upload een bestand of voer een tekst in:

Minimaal 10 tekens. De analyse duurt enkele seconden tot ongeveer een minuut, afhankelijk van de tekstlengte.

Voorbeeldteksten:
Voer een tekst in en klik op Analyseren.